Ongemak. Je zou zeggen dat ik daar door de experimenten in Streetlab – waarin het ons niet ongemakkelijk genoeg kon worden – immuun voor ben geworden.

Foto (c) Jelmer de Haas

Neem het experiment ‘Kun je ook als volwassene je zin krijgen door te gaan huilen?’ Maar helaas: van de miscommunicatie die ontstaat tijdens een begroeting word ik nog steeds ongemakkelijk.
Als kind al – ik kon als een berg opzien tegen het Grote Mensen-feestje voor mijn verjaardag. Dan moest ik de vrienden van mijn ouders begroeten, maar hoe, dat wist ik nooit. Het liefst zei ik gewoon: ‘Hoi tante Thea’, met een lullig zwaaihandje erbij. Maar daar nam mijn moeder geen genoegen mee. ‘Zeg haar eens netjes gedag,’ zei ze dan, en daarmee bedoelde ze: geef haar drie kussen. Tussen het kussen door bracht mijn tante haar verjaarswensen over: Ge *kus* Fe *kus* Li *kus* citeerd.

DE ‘drie kussen-etiquette’ bestaat pas sinds de jaren 70. Er is dus iemand geweest die twee kussen kennelijk niet genoeg vond en dus de derde kus heeft geïntroduceerd. En daardoor zit ik nu met onnodig ongemak. Niet alleen in eigen land, maar ook met buitenlanders. ‘O sorry, yes, in the Netherlands we do three, haha.’ Ik krijg rillingen als ik eraan denk.

Op een middag wandelde ik over de Oudegracht en zag ik iemand lopen in wie ik totaal geen zin had. Ik kende haar nog van de middelbare school – laat ik haar voor het gemak even Renate noemen. Dat onze paden elkaar zouden gaan kruisen was onontkoombaar, en ik wist dat zij dat ook had gezien. Wat nu? Doen alsof ik haar niet zag? Nee, daarvoor kende ik haar te goed, vreesde ik. Bovendien vind ik het altijd heel onsympathiek, wegkijken terwijl je al oogcontact hebt gehad. Je kunt dan op z’n minst gedag zeggen, in plaats van simuleren dat je heel druk in gesprek bent met degene die naast je loopt.

Negeren was dus geen optie. Maar hoe moest ik haar begroeten? Renate en ik liepen langs elkaar heen, kort vingen we elkaars blik en tot mijn verbazing keek ze weg. En tot mijn nog grotere verbazing voelde ik me… beledigd. Niet opgelucht of blij omdat ons allebei nu een ongemakkelijk moment werd bespaard, maar serieus afgewezen. ‘Dan maar drie kussen!’ dacht ik opstandig, en ik riep: ‘Hé Renate, dat is leuk!’ Nu kon ze er niet meer onderuit, dat begreep ze zelf ook wel. Met een zogenaamd verrast lachje begroette ze me, en terwijl ik me vooroverboog voor die drie kussen, ging zij voor de ‘inner circle-begroeting’: één kus en een knuffel.

De gevolgen waren uiteraard rampzalig. Op het moment dat ik de tweede kus wilde inzetten, botsten onze neuzen tegen elkaar. We lachten ongemakkelijk en een van ons stamelde nog ongemakkelijker: ‘O, wat doen we? Hihi, sorry, hihi.’

We hielden nog een geforceerd gesprekje en zeiden gedag zonder verder fysiek contact, maar het was duidelijk dat we deze ontmoeting allebei het liefst zo snel mogelijk zouden vergeten.


Daan Boom (29) is programmamaker, muzikant en komiek en woont in Utrecht. Hij is presentator van Streetlab en speelt in de Tante Joke Karaoke Band.