Utrecht staat steeds meer bekend als stad van bijzondere street art, met grote muurschilderingen door o.a. De Strakke Hand, Jan Is De Man, De Verfdokter en KBTR. Maar wist je dat de stad ook een aantal historische muurschilderingen door kunstenaars heeft? In de jaren ’70 gaven gemeenten steeds vaker opdracht aan kunstenaars voor muurschilderingen: een populair middel voor burgerparticipatie in de wijken. In Utrecht kregen twee kunstenaars een opdracht voor werk in de Vogelenbuurt.

De oudste muurschildering komt uit 1978 en is te zien in de Adelaarstraat. Het heet ‘Ducdalf met schepen’ en is gemaakt door de Rotterdamse kunstenares Anne P. Boer. Op de schildering zie je een afbeelding van een kademuur met schepen en een meerpaal: de Weerdsingel. Er drijft een blauwe bal voorbij. Als je goed kijkt, zie je dat ook de kademuur, de blauwe bal en het water een afbeelding zijn, vastgespijkerd aan een muur met een houten schutting. De muurschildering is een “trompe l’oeil”: een schildertechniek die zo realistisch aandoet dat het als het ware het oog bedriegt. Het idee van Anne Boer was dat de tekening overging in de werkelijkheid. De bal op de muurschildering lijkt zo het water van de Weerdsluis in te drijven.

In de Adelaarstraat is nog een bijzondere muurschildering te zien: ‘Het Balkon’, in 1980 gemaakt door de inmiddels overleden kunstenaar Hans van der Plas. Het was oorspronkelijk een drieluik met drie schilderingen over drie verschillende gevels. Twee delen zijn in de loop van de jaren vernietigd. De overgebleven originele schildering ‘Het balkon’ toont een gevel met ramen en een balkon, waarvoor enkele duiven in vlucht zijn afgebeeld. Ook dit is een “trompe-l’oeil”: de vogels lijken door een opening in de gevel aan te komen vliegen, en de voorgevel lijkt in de Adelaarstraat te passen maar heeft net een andere vorm dan het echte huis. Van der Plas noemde zichzelf illusionist. Hij speelde graag met perspectief en hield er van de kijker op het verkeerde been te zetten.

De andere twee delen van het drieluik toonden een zwerm vogels, en de monnik St. Franciscus die de vogels tot zich roept. Franciscus van Assisi kon volgens de legende namelijk met dieren praten. De dochter van Hans van der Plas, Martine van der Plas, heeft in 2009 de zwerm vogels opnieuw op de gevel aangebracht.

Jouw favoriet

Deze zomer delen we graag jouw tips om de kunst in Utrecht te ontdekken. Heb jij ook een favoriet kunstwerk in de stad? Een beeld dat je raakt, een kunstwerk dat iedereen móet zien. Of heb je een leuke anekdote over dit werk, die je graag deelt?

Stuur het naar kunstinopenbareruimte@utrecht.nl. Je hoeft geen kunstkenner te zijn. We zijn op zoek naar persoonlijke verhalen. Wat we graag willen weten:

  • Wat is jouw favoriete kunstwerk en waar staat het (met vermelding van straatnaam)
  • Wat betekent dit kunstwerk voor jou en waarom?

Neem ook een kijkje op kunstinopenbareruimte-utrecht.nl of op de Instagrampagina.


Bekijk alle artikelen in de categorie “Buitenkunst” >>