Utrecht staat vol met bijzondere gebouwen waar je regelmatig langsfietst, maar zeker niet alles van weet.  Zoals het landschappelijke theehuis in het Wilhelminapark.

Foto: Bouwbedrijf Huurdeman

Het theehuis in het Wilhelminapark ken je waarschijnlijk vooral van de achterkant. Daar kom je namelijk langs als je door het park fietst. Kijk je opzij, dan zie je een imposant rieten dak met grappige dakkapelletjes. Aan de voorzijde en vanbinnen kent dit stemmige paviljoen uit 1925 nog meer mooie details.

Het Wilhelminapark werd in dezelfde tijd aangelegd als de chique wijk eromheen en ging in 1898 open. Boomgroepen, slingerende paden, grasveld, waterpartijen,
uitzicht en doorzichten zijn op elkaar afgestemd. Op de plek van het theehuis stond eerst een kleine melksalon van hout, die net als het latere theehuis was bedoeld voor geheelonthouders. Het pand was eigendom van de Volksbond tegen Drankmisbruik die in veel industrie­steden koffiehuizen en schaftlokalen bezat.

De ligging aan de kop van de parkvijver is goed gekozen. Het stenen gebouw met de prominente kap heeft een langgerekte vorm en lijkt zich genoeglijk uit te strekken langs het water. Ter hoogte van het terras bevindt zich een hoger, houten bouwdeel. Zoals past bij een park­paviljoen voelt de grens tussen binnen en buiten niet heel strikt. Dat komt onder meer door het overhellende dak en de afgeronde hoeken. Binnen is ruwe baksteen zichtbaar gelaten, maar wel verwerkt in mooie metselverbanden en soms ook geglazuurd. Ook zijn er niveauverschillen en lage muurtjes in het interieur.

Het theehuis is gebouwd in een combinatie van de destijds gangbare Amsterdamse School en de toen al enigszins ouderwetse Engelse landhuisstijl. Er is veel aandacht besteed aan de venstertjes, die bijvoorbeeld een ruitvorm hebben of een getrapte rand. In de schouw van de tegelkachel is een beeldhouwwerk van olifanten en een tempel verwerkt. Het ontwerp is van gemeentearchitect Gosse van der Gaast (1886-1973), die rond dezelfde tijd het grote theehuis op Landgoed Rhijnauwen ontwierp.

Anno 2018 is de Volksbond tegen het Drankmisbruik al lang geen eigenaar meer van het paviljoen. In het gebouw is nu Wilhelminapark gevestigd, een restaurant met een uitgebreide kaart − inclusief alcoholica.