Veel Utrechters wachten niet tot dingen vanzelf veranderen, maar zetten zich samen actief in voor een leefbare, sociale, groene en eerlijke stad. Ze staan buiten de schijnwerpers, terwijl ze júíst aandacht verdienen. Daarom is er het Zie ons doen!-festival, dat initiatieven samenbrengt en laat zien hoeveel er door inwoners wordt georganiseerd. UITagenda sprak met een aantal van hen.
‘Het is eigenlijk een online dorpje’
Het begon met een WhatsApp-groep in de eerste coronalockdown in 2020, bedoeld als initiatief vanuit de wijk om voor elkaar te zorgen en elkaar te helpen. Samen Kanaleneiland heet de groep, die inmiddels zo’n vierhonderd leden en ongeveer veertig subgroepen telt. ‘Het is eigenlijk een online dorpje waar mensen elkaar ontmoeten, vragen stellen, spullen kunnen aanbieden en elkaar bijstaan’, vertelt oprichter Amina Berkane Abakhou. De Whatsapp-groep gaat soms ook van online naar offline, dan spreekt de groep fysiek af om plannen te realiseren zoals het verbeteren van de leefbaarheid, armoedebestrijding, jeugd en gezondheid in de wijk. Bijvoorbeeld om handtekeningen te verzamelen voor het openhouden van het gezondheidscentrum. Samen Kanaleneiland is dagelijks actief, en biedt ook steun bij mentale gezondheid en financiële problemen, aldus Amina. Uiteindelijk hoopt ze op nog meer impact en onderling contact in de wijk – en daarbuiten. ‘We kunnen anderen leren hoe zij online kanalen in hun wijk kunnen gebruiken en zo voor verbinding in hun buurt kunnen zorgen.’
‘Iedereen kan vastlopen in het systeem’
Frederique van Aalst en Bibi Prummel zijn oprichters van Utrecht Geeft. Hun inspiratiebron is Michelle van Tongerloo, straatarts in Rotterdam, die Lekker Geven oprichtte, een initiatief dat via donaties directe hulp biedt aan mensen in kwetsbare situaties. Utrecht Geeft, onderdeel van stichting Leef Maatschappelijke Dienstverlening, kijkt samen met hulpverleners naar wat iemand nodig heeft en maakt snelle en passende hulp mogelijk. Het is een plek waar mensen die vastlopen in het systeem een hulpvraag kunnen indienen, zoals een overnachting, vervoer, medische kosten, een slaapzak of telefoon. De website is sinds eind juni live en wordt nu al regelmatig gebruikt. ‘Mensen kunnen bij ons terecht voor concrete hulp, zonder wachtlijsten. De financiering daarvoor komt uit donaties’, vertelt Frederique. Een recente vraag die bij het initiatief binnenkwam, was hulp bij het inrichten van een kinderkamer. Utrecht Geeft zorgde voor een stapelbed en beddengoed, zodat twee kinderen weer op een fijne plek kunnen slapen. ‘We zijn erg gedreven om voor mensen het zetje in de rug te zijn. Het kan ons allemaal overkomen, dat je vastloopt en hulp nodig hebt. Gelukkig zijn er ook veel mensen die dat willen bieden. Hoe fijn is het dat we dit samen kunnen doen.’
‘Jongeren kunnen bij ons sparren over hun ideeën’
De Jonge Doeners richten zich specifiek op jongeren die een plan hebben voor de stad. Ze vormen een community binnen het Huis van Actief Burgerschap in bieb Neude, een ontmoetingsplek voor mensen die omkijken naar anderen en zich inzetten voor de leefbaarheid van hun buurt, wijk of stad. Tot nu toe waren nog niet veel jongeren als groep betrokken bij het Huis van Actief Burgerschap, maar daar brengen de Jonge Doeners verandering in. Medeoprichter Puck: ‘Ze kunnen bij ons sparren over hun eigen ideeën of samen nieuwe projecten oppakken. Zo helpen we nu mee aan Het Zie Ons Doen!-festival, omdat wij het belangrijk vinden dat burgerschap ook toegankelijk en uitnodigend is voor jongeren. We denken inhoudelijk mee over het festival, en over de promo en hoe het jongeren kan bereiken. Door samen te werken, sessies te organiseren en experts uit te nodigen, inspireren we elkaar. Het is belangrijk dat je een gemeenschap hebt waar je herkenning vindt. Veel jongeren willen iets doen om hun stad beter, leuker of mooier te maken, maar weten nog niet goed hoe. Met ons initiatief hopen we ze te verbinden.’
‘We hopen dat mensen zelf aan de slag gaan’
GroenmoetjeDoen! wil Utrecht groener en klimaatbewuster maken. Het initiatief komt voort uit de actie ‘Geen groen voor poen’ in 2006, gericht als actie tegen het opofferen van openbaar groen voor bijvoorbeeld bouwprojecten. Nu, twintig jaar later, zet medeoprichter en voorzitter Joyce Parlevliet zich nog steeds in voor groen in de stad. Zo worden er op de GroenmoetjeDoen!-dag allerlei duurzame activiteiten georganiseerd, het thema was dit jaar water. Er waren activiteiten zoals een workshop voor het afkoppelen van een regenpijp, wadi’s aanleggen en magneetvissen. Dit jaar deden er maar liefst vijfentwintig locaties in Utrecht mee. De opening was in Tuinenpark Ons Genot, er waren (kinder)activiteiten zoals het maken van je eigen sloot en bij ecologische tuin de Bikkershof kreeg je een rondleiding over het afwatersysteem. Joyce: ‘Eerdere jaren fietsten we overal langs, dat was dit keer te veel. Daarom hebben we nu gekozen voor een focuswijk. Maar mensen konden ook zelf een eigen fietsroute maken via de IZI-travel app. We vinden het heel belangrijk om onze ideeën over een groenere stad door te geven en goede voorbeelden te laten zien. Zo hopen we dat mensen uiteindelijk zelf aan de slag gaan, bijvoorbeeld door hun achtertuin te vergroenen door tegels te verwijderen.’ Sinds Joyce in 1975 in Utrecht kwam studeren, ziet ze dat de stad steeds groener aan het worden is. ‘We zijn goed op weg, maar natuurlijk kan het nog beter.’
‘Als je binnenkomt, voelt het alsof het ook van jou is.’
Burezina is het buurthuis in Overvecht-Zuid waar wijkbewoners elkaar kunnen ontmoeten en samen deelnemen aan activiteiten en evenementen. Het bestaat sinds 2015 en is gevestigd in een voormalig schoolgebouw. ‘Burezina is een buurthuis in zelfbeheer: het wordt door de bewoners gedragen’, legt bestuurslid Ibrahim Taoumi uit. Dat geeft een heel ander soort kracht dan een buurthuis vanuit de gemeente, vervolgt hij. ‘Als je binnenkomt, voelt het alsof het ook van jou is. We doen het echt samen met en voor de bewoners.’ Burezina wil er op deze manier voor de wijkbewoners zijn. Vijf keer per week is er inloop, dan kunnen mensen langskomen voor koffie, thee en een praatje. Activiteiten die bijvoorbeeld worden georganiseerd, zijn tuinieren, crea-taal (knutselen, en tegelijk samen de Nederlandse taal oefenen), en evenementen voor kinderen/jongeren en positieve gezondheid. Ibrahim: ‘Er zijn veel vrijwilligers die meehelpen en we hebben een sterke gemeenschap gecreëerd. Ik vind het fijn als ik mensen met elkaar kan verbinden en hen kan helpen hun talenten te ontwikkelen. Iedereen is welkom. We staan hier voor elkaar klaar.’
Zie ons doen! is voor iedereen die de stad mooier of beter wil maken. Zet je je al in of ben je nog zoekende? Heb je een idee maar heb je geen idee waar te beginnen? Tijdens het festival kun je ervaringen delen en zijn er stadsgesprekken, expo’s en lezingen. En workshops waarin je leert hoe je nog meer impact kunt maken of financiering voor je idee vindt. Zie ons doen! wordt georganiseerd door Bibliotheek Utrecht en Het Huis van Actief Burgerschap en is gratis. Meld je wel even aan op de site.
4 juli 2026, Bibliotheek Neude
