Pal naast de Rabotoren aan de Croeselaan staat een blauwe zeecontainer. Binnen huist een bescheiden videotheek, opgezet uit ideologisch én sociaal oogpunt. Initiatiefnemer Pet van de Luijtgaarden: ‘we ageren tegen de graaicultuur.’
Na de terugkeer van vinyl en het cassettebandje lijkt nu ook de dvd aan een revival begonnen te zijn. In ieder geval in Utrecht, waar kunstenaar/beroepsverzamelaar Pet van de Luijtgaarden in een felblauwe zeecontainer aan de Croeselaan een deel van zijn immense dvd-collectie uitleent. Van blockbusters tot arthouse, en helemaal gratis.
Met zijn project wil Pet de overconsumptie aan de kaak stellen. ‘Ik zet me daar met mijn stichting Club Pet al vijftien jaar voor in,’ vertelt hij. Hij beschikt over grote collecties aanstekers, knuffels, kleding, petten en Playmobil. In het Utrechtse Griftpark exposeerde hij een paar jaar geleden een kunstinstallatie van 50.000 cd’s. Pet: ‘Toen mensen ook hun dvd’s massaal de deur uit deden om te gaan streamen, ben ik begonnen met het verzamelen van tweedehands exemplaren.’ De dvd’s in de videotheek zijn slechts het topje van de ijsberg. De rest – inmiddels een duizelingwekkend aantal – ligt opgeslagen in een dubbele graanschuur. ‘Ik denk dat het wel richting de miljoen gaat,’ zegt hij lachend. Zijn eigen voorkeur gaat uit naar arthouse en science fiction.
Praatje maken
Met de videotheek wil Pet ook bijdragen aan de sociale cohesie in de wijk. ‘Ik woon hier al jaren en het buurtgevoel is er niet op vooruitgegaan. Er is veel hoogbouw gekomen en binnenkort gaat een aantal huizen aan de Croeselaan tegen de vlakte voor nieuwbouw.’ Mensen lopen niet alleen zijn videotheek binnen om films te huren, ze komen ook een gezellig praatje maken. ‘Je krijgt er een kopje koffie of een biertje bij.’
Ooit studeerde Pet van de Luijtgaarden filmwetenschappen in Nijmegen en poogde hij emplooi te vinden in de filmwereld. Dat lukte helaas niet. Met de videotheek leeft hij toch nog een beetje zijn droom. ’Een vergelijkbaar project in Amsterdam bracht me op dit idee.’ In de container aan de Croeselaan is het een gezellige wanorde, met oude filmposters aan de muur en een wand volgestouwd met dvd’s. ‘Ze moeten nog gealfabetiseerd worden’. Met een paar oude bioscoopstoelen, een projector en twee flinke speakers is er plaats voor tien bezoekers.
Wie lopen er zoal binnen? ‘Jong en oud, en van alle nationaliteiten. Maar opvallend veel jongeren. Ik denk dat Netflix te duur voor ze is.’ Pet ziet sowieso een hernieuwde belangstelling voor fysieke producten, of het nu cd’s, elpees of dvd’s zijn. ‘Mensen vinden het leuk om weer dingen in huis te hebben, en niet alleen bezig te zijn met streamen.’
Jeugdsentiment
Dan komt Antal binnen met een stapeltje geleende films, waaronder Ober van Alex van Warmerdam. ‘Een goede film, maar ik heb hem nog niet afgekeken. Wel overgezet op mijn laptop haha.’ Antal is per fiets uit Nieuwegein gekomen voor films die nog ontbreken in zijn eigen collectie. ‘Ze hebben hier heel veel. En dat je onbeperkt films mag meenemen, vind ik geweldig!’ Hij gaat voldaan huiswaarts, met onder meer Karakter, Rooie Sien en Volle Maan. ‘Die laatste is jeugdsentiment.’
Buurtbewoner Jeroen komt speciaal voor de filmvertoning die elke donderdagavond op het programma staat. Pas op het moment zelf wordt een keuze gemaakt. ‘Vorige week draaiden ze The Battle of Algiers. Een beetje een knullig docudrama uit de jaren 60, maar toch ook wel weer zo spannend dat je op het puntje van de stoel zit.’ Ook hij is zeer te spreken over de videoheek: ‘Een overweldigend concept! Wat je niet allemaal bij elkaar kunt sprokkelen…’
Met een paar oude bioscoopstoelen is er plaats voor tien bezoekers
Ook Karin loopt binnen voor de film. ‘Ik vind dit een ontzettend leuk idee! Vooral het laagdrempelige vind ik erg fijn.’ Ze is geen bioscoopganger, maar ziet wel veel films. ‘Onlangs heb ik Lola Rennt teruggekeken. Er zat nog net zoveel energie in als de eerste keer dat ik hem zag.’
Anti-commercieel
Pet hoort de amicale gesprekjes tevreden aan. ‘Het gaat ons
puur om de gezelligheid en het ontmoeten van nieuwe mensen. Het commerciële speelt geen enkele rol, we verdienen er niks aan. We investeren in tweedehands spullen en hopen dat andere mensen het ook leuk vinden. Zo ageren we tegen de graaicultuur die in volle opmars is. Niet heel toevallig dat we naast de grootste graaier van Nederland zitten, haha.’ Denkt hij al aan uitbreiding? ‘Ja, het zou leuk zijn om met een caravan met dvd’s bij het filmfestival te gaan staan.’ Het is tijd voor de hoofdfilm. Vanavond wordt dat – na enig beraad – Exit Through the Gift Shop, een documentaire over graffitikunstenaar Banksy.
> Club Pet is donderdag geopend van 16.00 tot 19.00. Aansluitend volgt de filmvertoning. Je kunt er ook een dvd-speler huren.
@petvandeluijtgaarden
