De Amsterdamse hiphopper en punker Ray Fuego staat voor energieke, rauwe muziek, songteksten én gedichten. Deze maand staat hij met zijn band Ploegendienst in dB’s. ‘Veel van wat ik maak, komt voort uit pijn en onmacht.’
Ray Fuego is oprichter van hipcollectief SMIB en frontman van punkformatie Ploegendienst. Hiphop en punk verschillen volgens hem niet zo veel. ‘Voor mijn gevoel heb ik altijd punk-hiphop gemaakt. Uiteindelijk gaat het om urgentie, goed om je heen kijken en je ervaringen reflecteren in je muziek. Alleen het instrumentale gedeelte is natuurlijk heel anders.’
Je echte naam is Rayvel Pieternella. Waarom koos je voor Ray Fuego als artiestennaam?
‘Ray Fuego is geïnspireerd op Travis Scott, bijgenaamd La Flame, een Amerikaanse rapper. En van hem was ik een grote fan, vandaar. Het Spaanse woord voor vlam is fuego, en aangezien ik een nogal kort lontje had, leek me dat wel een toepasselijke artiestennaam, haha. Dat korte lontje heb ik nog steeds, maar daar werk ik aan.’
Mijn teksten gaanover kapitalisme, seksisme, racisme – eigenlijk alle ismes
Hoe belangrijk is het voor jou om maatschappijkritisch te zijn in je teksten?
‘Ik zou het niet maatschappijkritisch noemen, want ik beschrijf gewoon wat er in mijn leven gebeurt. Het is geen bewuste keuze om vanuit mijn standpunt teksten te schrijven. Als zwarte Nederlander maak ik dingen mee, of zie ik dingen, die de meeste witte Nederlanders niet ervaren. En waar ze blind voor zijn. Om een voorbeeld te noemen: tegen mensen die zijn gevlucht uit gebombardeerde en leeggeroofde landen, zeggen we: ‘Ga terug naar je eigen land’. Dat is toch te gek? De mensen die dat roepen, wonen in de rijkste landen. En die moeten gewoon met hun poten van andere continenten, hun grondstoffen, kunst en cultuur afblijven. Als niet alles zou draaien om geopolitiek, zouden vluchtelingen niet buiten hun land op zoek hoeven gaan naar een beter leven. Mijn teksten gaan over kapitalisme, seksisme, racisme – eigenlijk alle ismes.’
Vind je dat artiesten zich meer moeten uitspreken op dit gebied?
‘Dat vond ik vroeger wel, nu vind ik dat iedereen maar lekker moet doen wat hij wil. Wat andere mensen doen, interesseert me niet meer. Wel ben ik van mening dat je als muzikant de tijdsgeest moet proberen te vangen. Ik associeer me zelf het liefst met mensen die niet bang zijn om tegengas te geven, te duwen en anderen oncomfortabel te maken. Dat is ook mijn doel.’
Er zit best veel woede en duisternis in jouw muziek.
‘Ja, veel van wat ik maak, komt voort uit pijn en onbegrip. En uit onmacht. Het wekt frustratie bij me op dat we niet samenleven zoals ik dat graag zou zien. Veel mensen zijn buiten zichzelf op zoek naar oplossingen, ze zoeken het bij de ander. Terwijl het allemaal begint bij jezelf: openstaan in het leven, leren van fouten, je eigen mindset. Veel mensen rennen weg van zichzelf en verliezen zich in drugs en feesten. En in oneerlijk zijn. De huidige maatschappij is daar een reflectie van.’
Ik ben veel gaan sporten en besloot drank en drugs te laten staan
Je bracht ook een dichtbundel uit: Bolo Di Entropia. Wat betekent die titel?
‘Die betekent Taart van Entropie en verwijst naar zoiets als geordende chaos. Ik beschrijf hoe ik me heb laten gaan op het gebied van drank en drugs, en welke keuzes ik op een gegeven moment heb gemaakt. Mijn bezoek aan Curaçao speelt daarin een belangrijke rol. Ik was daar lang niet meer geweest, maar na de dood van mijn moeder ben ik op bezoek gegaan bij mijn oma, om mijn moeder beter te begrijpen. Ook ben ik veel gaan sporten en besloot ik drank en drugs te laten staan. De gedichten gaan over de heling van mijn moederwond én mijn transformatie naar een gezond bestaan. Ik weet nu dat nuchter zijn de grootste drug is: het leek alsof ik alles voor de eerste keer helder zag! Drie jaar ben ik nu sober en het bevalt heel goed. De teksten uit de bundel waren eigenlijk bedoeld als dagboek, zodat ik niet zou vergeten wat ik allemaal meemaakte in die tijd. Ik had nooit het plan om ze uit te brengen, maar ik las weleens wat dingen voor. Dat werd opgepikt en mensen vroegen wat ik met die gedichten ging doen. Mijn uitgever besloot ze te publiceren.’
In je dichtbundel staat de regel ‘Leven is prachtig lijden’. Wat bedoel je daarmee?
‘Leven betekent voor mij: zoeken naar het oncomfortabele. Geluk en blijdschap zijn momenten, ik wil blijven groeien en leren. Neem sport: in het begin is het zwaar en doet alles pijn. Maar daar wen je aan en uiteindelijk wordt dat het nieuwe normaal. Maar daarvoor moet je wel eerst die transformatie doorstaan. Die reis is het belangrijkst – er is nooit een eindpunt. Het voertuig van transformatie is voor mij altijd pijn. Als persoon ben ik constant aan het lijden, het voelt nooit comfortabel, nooit alsof het leven goed is. En als het een keer te comfortabel wordt, ga ik op zoek naar de randjes.’
25 september 2026, dB’s
