Utrechtsch Studenten Concert: een sprookjesachtig programma

Het Utrechtsch Studenten Concert (USConcert) bevindt zich op het kruispunt van jong en oud: opgericht in 1823 is zij het oudste symfonieorkest van Nederland, maar het studentenorkest zal altijd jong blijven. Het USConcert brengt op 17 juni in Soest en op 25 juni in Utrecht onder leiding van Bas Pollard een sprookjesachtig programma ten gehore: zij speelt Sheherezade van Nikolaj Rimski-Korsakov, De Tovenaarsleerling van Paul Dukas en The Tempest van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski.

Sheherazade is met haar kleurrijke orkestratie en oriëntaalse sfeer het meest uitgevoerde werk van Nikolaj Rimski-Korsakov (1844-1908). De suite is gebaseerd op verhalen uit het Arabische volksboek Duizend en één nacht. Zelf vatte Rimski-Korsakov bovenaan de partituur het verhaal zo samen: “Koning Sjahriaar was van mening dat alle vrouwen ontrouw waren en had daarom besloten dat al zijn echtgenotes na de eerste nacht moesten worden gedood. Zijn vrouw Sjeherazade echter slaagde erin aan dit lot te ontkomen door hem iedere avond, Duizend-en-één nachten achter elkaar, een ander verhaal te vertellen. Ze wist de koning zo nieuwsgierig te maken, dat hij haar terechtstelling avond aan avond uitstelde, tot hij uiteindelijk besloot er helemaal van af te zien. De verhalen die Sheherazade aan de koning vertelde, waren een wondermooie mengeling van oude verzen en liedteksten, gecombineerd met sprookjes en avontuurlijke vertellingen.” De soloviool vertolkt in rijke klanken de rol van Sheherazade. Bijzonder: de vrouw speelt in dit stuk dus de hoofdrol!

Met De Tovenaarsleerling van Paul Dukas (1865-1935) wordt de magische sfeer voortgezet. In dit symfonische gedicht horen we hoe een onhandige tovenaarsleerling een spreuk uitprobeert, hoe dit uit de hand loopt, en hoe dit afloopt wanneer de tovenaar terugkomt… Het stuk is herkenbaar uit de film Fantasia van Walt Disney, waarin Mickey Mouse in de rol van deze tovenaarsleerling wordt geplaatst.

Het tweede symfonische gedicht van het programma is The Tempest van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. Gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van Shakespeare, past ook dit stuk in het verhalende karakter van dit programma. Thema’s die worden vertolkt zijn de stilte van het schip op de zee, de groteske aard van Caliban en bovenal de gepassioneerde liefde tussen Ferdinand en Miranda en een storm (tempest) die ontstaat, waardoor stormachtige en imposante klanken opstijgen uit het orkest.