Boekenverbranding: academische vrijheid in het tijdperk van Fahrenheit 451

De academische vrijheid staat wereldwijd onder druk, ook in Nederland. Dit is de aanleiding voor het onderzoek van de Universiteit Utrecht naar academische vrijheid. Deze zorgen zijn niet nieuw. Door de geschiedenis heen zijn boeken verboden of verbrand om het vrije denken te onderdrukken en de toegang tot kennis te beperken.

Fahrenheit 451

De film Fahrenheit 451 (Truffaut, 1966, gebaseerd op de Amerikaanse roman van Ray Bradbury, 1953) was bedoeld als ultieme waarschuwing tegen een dergelijke onderdrukking. *Fahrenheit 451*, de temperatuur waarbij papier ontbrandt, schetst een dystopische wereld waarin boeken worden verbrand en onafhankelijke ideeën systematisch worden uitgeroeid. Dit staat duidelijk haaks op de waarden van de academische vrijheid, die ruimte vereist om controversiële of onwelkome ideeën te onderzoeken. Toch wordt in Fahrenheit 451 elke vorm van intellectuele diepgang of historisch bewustzijn gezien als een bedreiging voor de openbare orde en de conformistische rust. Het is van groot belang om deze film opnieuw te bekijken, in de huidige context waarin de academische vrijheid wordt bedreigd.

De vertoning wordt in het Engels ingeleid door de hoogleraren James Kennedy (geschiedenis), Dan Hassler Forest (mediastudies) en Marijk van der Wende (coördinator) van de Universiteit Utrecht.

Na afloop van de vertoning vindt er een analyse plaats van de indrukken en de impact, in de vorm van een dialoog met het publiek onder het genot van een drankje in café Das Kabinett.
Academische Vrijheid

Dit is de tiende dialoog in een serie over academische vrijheid met als doel om een breder publiek – zowel op cultureel als op maatschappelijk vlak – bewust te maken van het thema academische vrijheid. In verschillende activiteiten gaat de serie in op prangende vragen over de trends en mechanismen die de academische vrijheid in gevaar brengen.