Hoe komen kunstenaars in de juiste flow om iets fantastisch te fabriceren? Is het bepaalde muziek? Een speciale werkplek? Of is het pure mazzel als alles gaat stromen? Deze maand: schrijver, columnist maar bovenal dichter: Joost Oomen.
‘Ik schrijf. Boeken, bijvoorbeeld, en columns. Dat is leuk, maar gewoon werk. Bij mij gaat het eigenlijk om het gedicht. Dat vind ik het mooiste en het belangrijkste. En dichten is ook wat ik het meeste doe, waar ik mee op het podium sta. In mijn eentje, met de garagejazzband Kruidkoek, of met de Poezieboys. Aan je publiek merk je onmiddellijk als je de flow bereikt. Je ziet sterretjes in de ogen van mensen verschijnen. Ze gaan opeens bewegen. Dansen. Duwen. En soms krijg je zelfs een moshpit. En die krijg je niet zomaar; het is niet gratis. Dan moet je als band wel eerst in de flow komen. Om dat te bereiken, moet je goed opletten met z’n allen. Luisteren, veel oefenen, weten wat je moet doen. En elkaar heel goed kennen. Saxofonist Nick ken ik bijvoorbeeld al sinds mijn tiende. En dat helpt, ik weet precies wat hij gaat doen, welke afslag hij gaat nemen. Daardoor gaat alles eigenlijk vanzelf, alsof we één zijn. We verzinnen geen trucjes. Dat werkt niet, dan wordt het geforceerd. Zo’n flow kun je niet afdwingen – dat merkt het publiek meteen.
Om in de flow te komen en gedichten te kunnen schrijven, moet ik mijn ratio laten varen. Daarom sta ik veel en lang onder de douche. In de badkamer is de minste afleiding. Geen telefoon. Geen boek. Geen krant. Niets. Ik heb een tijdje een doucheradio gehad, maar die heb ik weggedaan. Puur omdat ik door die afleiding minder goeie ideeën kon bedenken. Doordat ik onder de douche ontspan en ga dagdromen, gaat mijn hippocampus in de vrije uitloopstand en kan ik nieuwe dingen verzinnen. En krijg ik van dat soort eurekamomenten als Archimedes. Die zat niet voor niets in bad toen hij de wet van Archimedes bedacht.
Dat watertekort in Nederland is de schuld van de poëzie
Ik leg mijn invallen met een speciaal stiftje vast op watervast papier terwijl ik onder de douche sta. En als het te veel is om snel op te schrijven, stap ik onder de straal vandaan. Ik heb altijd extra papier in de badkamer liggen. Eigenlijk moet ik mij dan nog afdrogen, dus ik word heel koud. Maar ja, ik heb het gevoel dat dit moet gebeuren, dat de zinnen die ik heb bedacht nú moeten worden opgeschreven. Ondertussen loopt al dat water maar door. En dat is best een probleem. Dat watertekort in Nederland is mijn schuld. Of liever, de schuld van de poëzie.’
Joost Oomen speelt samen met Kruidkoek op 23 oktober 2026 in De Helling