In het museum voor mechanische muziekinstrumenten kunnen (jonge) bezoekers vanaf deze maand de ‘magie van maken’ ontdekken. Dan opent de interactieve presentatie Music Machines & Me in Museum Speelklok. Hoofd presentatie en educatie Ebelin Boswinkel: ‘We hebben makers nodig om vooruit te komen.’
Ebelin: ‘Een muziekmachine is een machine die livemuziek speelt; geen opgenomen geluid, maar echte klanken die ontstaan door pure mechaniek. In elk radertje, elke hefboom en elke krukas schuilt techniek die ervoor zorgt dat een apparaat daadwerkelijk muziek kan maken. Dat idee vormt het hart van Music Machines & Me, de nieuwe interactieve presentatie in Museum Speelklok.
We laten zien dat techniek niet alleen digitaal en elektronisch is, maar juist ook mechanisch. Jongeren denken bij techniek vaak meteen aan computers en elektronica. Natuurlijk is digitale techniek belangrijk, maar zonder mechaniek beweegt er niets. Een elektrische auto rijdt niet zonder tandwielen en assen. Toch zien we dat steeds minder scholieren geïnteresseerd zijn in mechanische techniek, terwijl we die kennis hard nodig hebben in de toekomst. Daarom richten we ons op kinderen in de bovenbouw van het basisonderwijs en de eerste jaren van het voortgezet onderwijs, die nog aan het ontdekken zijn wat ze later willen worden.
Met Music Machines & Me willen we ze laten ervaren dat techniek niet eng is, maar juist leuk en creatief. Onze muziekmachines zitten vol techniek én maken muziek. De tentoonstelling is opgebouwd uit drie hoofdstukken: muziek, machines en programmeren. Want een muziekmachine die live speelt, moet ‘weten’ wat hij speelt. Net als een computer heeft hij een programma nodig. Daarom hoort programmeren er ook bij.
We willen laten ervaren dat techniek niet eng is, maar juist leuk en creatief
Bezoekers gaan zelf aan de slag met interactieve opstellingen. Overal mag je experimenteren, ontdekken en uitproberen zonder dat je iets fout kunt doen. Alles wat je doet, levert een positieve ervaring op. Zo kun je spelen met snaren en ontdekken hoe toonhoogte verandert. Of je pompt zelf lucht naar een orgelpijp. Je hoort wat er gebeurt als een pijp langer, korter, dikker of dunner is. Zonder ingewikkelde uitleg leer je al doende hoe het werkt. En om je heen zie je allemaal muziekmachines uit de collectie van het museum waarin je de techniek ook kunt zien.
We slaan ook steeds een brug naar het dagelijks leven. Hoe vaak heb je vandaag al een hefboom gebruikt? Denk aan een deurklink. Of aan de tandwielen en krukassen die nodig zijn om te fietsen. Door techniek herkenbaar te maken in alledaagse voorwerpen, maken we inzichtelijk hoe verweven mechaniek is met ons dagelijkse leven.
Aan het einde van de tentoonstelling bouw je je eigen muziekmachine op een computer. Dat doe je stap voor stap, alsof je een taart bakt met een recept. Op een toegankelijke manier nemen we bezoekers bij de hand, zodat ze begrijpen welke elementen nodig zijn om hun eigen machine te maken.
De hele presentatie is één kleurrijk, interactief geheel dat uitnodigt om te experimenteren. Je stelt je eigen muziekmachine samen met alle onderdelen die je onderweg hebt ontdekt. Vergeet je een aandrijving toe te voegen, dan krijg je feedback: je machine ziet er prachtig uit, maar zonder energie beweegt hij niet. Zo laten we zien dat muziek, mechaniek en energie samenkomen in één werkend geheel.
We tonen ook echte wonderen, zoals een machine die mechanisch viool speelt. Als je je ogen sluit, hoor je geen apparaat maar een violist. Die magie van het maken, dát willen we overbrengen.
Samen met scholen hebben we de tentoonstelling ontwikkeld en getest. De jongeren reageren enthousiast en verwonderd. Ik ben ervan overtuigd dat Music Machines & Me jongeren laat ontdekken dat techniek creatief, toegankelijk en ongelooflijk tof is en dat iedereen een maker kan zijn. En ben je ouder of jonger dan de doelgroep, dan is het alsnog een supertoffe ervaring. Je wordt uitgelokt om met dingen te experimenteren.’
Vanaf 15 april 2026, Museum Speelklok
