Hoe komen kunstenaars in de juiste flow om iets fantastisch te fabriceren? Is het bepaalde muziek? Een speciale werkplek? Of is het pure mazzel als alles gaat stromen? Deze maand: hoogleraar Rechtsstaat & Democratie én dichter, Hanneke van Eijken.
‘Als je poëzie maakt, maar ook als je een wetenschappelijk artikel schrijft, heb je een draadje nodig. Een draadje waaraan je kunt trekken. Een beginnetje dat je verder brengt. Een woord, geur of klank kan je bij dat beginnetje brengen. Dat klinkt misschien een beetje zweverig, maar je moet ervoor openstaan. Je kunt niet verwachten dat inspiratie zich zomaar aandient en dat je daar verder niets voor hoeft te doen. Je moet eerst de goede condities creëren. Zorgen dat je ontvankelijk bent.
Ik doe dat door veel te sporten. Ik loop hard, zwem en rijd een paar keer per week paard. Dingen die heel repetitief, en soms ook wel een beetje saai zijn. Dat doe ik bewust. Want door bijvoorbeeld heel saai baantjes te trekken in het zwembad, ontstaat er in mijn hoofd ruimte om over dingen na te denken. Om op zoek te gaan naar draadjes. En dan peuter ik aan zo’n touwtje en hoop ik dat het gaat rollen.
Wekelijks blok ik een paar uur reflectietijd in mijn agenda
Ook daar maak ik ruimte voor. Ik kijk bijvoorbeeld bewust geen televisie en blok wekelijks een paar uur reflectietijd in mijn agenda. Goede poëzie of een goed wetenschappelijk artikel schrijf je namelijk niet terwijl je nog een boterham eet of naar een serie zit te kijken. Daar moet je de tijd voor nemen. Durven te zijn en kijken wat er komt. En dat is best moeilijk in de huidige tijd. Voor je het weet, zit je in de rabbit hole van social media.
Het gebeurt ongeveer een keer per maand dat ik denk: Oh! Dit is echt een vette zin. Of: dat is echt een goed beeld. Het moment dat ik het gevoel krijg dat ik achter iets heel cools aanzit. Dat ik on top of things zit en gewoon weet dat het heel goed is wat ik aan het doen ben. Trots ben op de tekst. Dat voelt heel prettig. Heel lekker. En lijkt een beetje op drugs, denk ik.
Eigenlijk is het pure magie. Ik heb ooit een cursus survivallen gedaan. We moesten zelf vuur maken met vuurstenen. Je bent dan heel lang aan het pielen, en als de stenen nat zijn, gaat het echt niet makkelijk. Maar op een gegeven moment komt dat vonkje. En daarna gaat alles in de fik en heb je een goed kampvuur. Zo gaat schrijven ook. Je bent de hele tijd stenen tegen elkaar aan het ketsen. En ineens is daar het vonkje. Soms kan dat heel lang duren. Dus je moet doorzetten. Het gewoon blijven proberen.’
Oproep!
Hanneke van Eijken zit in de jury van de poëzie/spoken word-wedstrijd ‘Utrecht: Jouw plek, jouw woorden’. Stuur voor 27 mei je gedicht in over een plek in de provincie Utrecht die voor jou een bijzondere betekenis heeft en maak kans op 100 euro.
Zie: www.uu.nl/nieuws/poezie-spoken-word-wedstrijd-2026-utrecht-jouw-plek-jouw-woorden
