Drie lichamen wentelen door de klei, geven zich over aan het logge materiaal en proberen het naar hun hand te zetten. Welkom bij de nieuwe voorstelling van Schweigman&. ‘Volgen en creëren: ik hou van die combinatie.’
‘We zijn allemaal mensen op aarde, dat is wat ons bindt. Het land, de bodem is van iedereen en we zullen toch echt moeten gaan luisteren naar wat onder ons leeft. Er is geen materiaal dat dit beter verbeeldt dan klei.’
Het is een dwingend materiaal, log en traag, maar het geeft ook een geborgen gevoel
In haar nieuwste voorstelling laat Boukje Schweigman van theatergezelschap Schweigman& het lichaam terugkeren naar de basis. Het is een uitnodiging om te vertragen en te reflecteren op onze plek op aarde. Drie performers bewegen door een landschap van klei, leveren zich over aan het gewicht en gaan er een spel mee aan. ‘Het is een dwingend materiaal, vormeloos, log en traag, maar het omhullende ervan geeft ook een geborgen gevoel,’ vertelt Boukje. ‘En je kunt klei naar je hand zetten, zelf vormgeven. Aanvankelijk laten de spelers hun bewegingen bepalen door de zware klei, maar gaandeweg gaan ze ook de potentie ervan onderzoeken. Volgen en creëren: ik hou van die combinatie.’
Tien ton
Voor Klei werkte ze samen met beeldend kunstenaar Zoro Feigl, die als decor een landschap ontwierp. Hij geeft het vorm uit tien ton klei, in een dome op het terrein van Tuincentrum Steck, waar de voorstelling ruim zes weken te zien is. Boukje: ‘Behalve uit tonnen klei bestaat het decor ook nog uit 500 liter water en 1500 kilo staal, dus op tournee gaan en in schouwburgen spelen, zit er niet in. Laat de wereld naar Utrecht komen!’
Nog een samenwerking is die met geluidskunstenaar Gemma Luz Bosch. Met keramische fluiten, klankschalen, een xylofoon en andere instrumenten creëerde zij een klankwereld van klei, die wordt uitgevoerd door slagwerkgezelschap HIIIT. ‘Het idee is dat we met het publiek de tent ingaan, alle ruis buiten laten en gaan horen wat de aarde ons te vertellen heeft.’
Lekker vies
Het is vooral de wisselwerking die Schweigman& met Klei wil laten zien. ‘De mens manipuleert z’n omgeving en andersom. We helpen elkaar en we zitten elkaar in de weg. Klei kan dat zo mooi illustreren: je kunt er de strijd mee aangaan, maar je er ook lekker in wentelen. Welk kind wilde vroeger niet lekker vies in de modder spelen? Voor mij is het een materiaal dat zo de verbeelding opent.’
En wat gebeurt er na afloop met al die klei? Geheel in lijn met de boodschap van de voorstelling wordt die hergebruikt, aldus Boukje. ‘Het is Limburgse klei die vrijkomt na een afgraving van de rivier, en als wij ermee klaar zijn, worden er dakpannen van gemaakt.’
9 mei t/m 27 juni 2026, Steck Utrecht, schweigman.org
Voorafgaand aan de voorstelling is er een speciaal pop-updiner bij Café Noordertuin: noordertuin.nl
Klei maakt deel uit van het SPRING Performing Arts Festival. Bekijk hier onze SPRING-tips >
Read in English
Over dit artikel
tekst:
Pam van der Veen
